TDK bile “topyekûn” yazmış yahu!
Yanlışsa biz yapmışızdır!
Hedef kitkenizi bilemem de Yamalı Poğaça’yı harekete geçirdiniz bir kere! Giriş paragrafındaki üç adet soru işaretinden ikisi karavana! “Gözalıcı”yı niçin birleştirdiniz? Gamze Hanım’ın soyadıyla karıştırdınız herhalde, olur böyle şeyler. Gamze Gözalan. Hele hele şu “vaad” kelimesine ne demeli! Örnekler her zaman işe yarar: “Vaadini yerine getirmedin; fakat sana vaat ettiğim 1+1 stüdyo dairenin anahtarını Prada çantanda bil tatlım!”
Vallahi, bunları siz yazmışsınız!
Çok “kült”üm vallahi!
“Bilboard”lar çok zorlama! İzah isteyenler olabiliyor, onlar için yazayım, okurlar velinimetimdir: Biraz hamilelik olamayacağı gibi, “kült”ün azı ve çoğu da olmaz. “Çok tarz” gibi “trend” bir ifadeye sarılmışlar anlaşılan. Olur, zaman zaman sarılmak isteriz bir şeye… Oyuncak bir ayıya, bağrı kıllı bir ayıcığa, yerli ve yabancı banknotlara, moda olan bir kelimeye…
Hanımlar, beyler! Bir şey ya “kült”tür ya da değildir. Örnek mi? “Godfather” kült bir filmdir. Değil midir? “Leon”a burun mu kıvırdınız? O burunları ısırırız!
Harita Metot mu Defteri?
“Ömrünün yıllarla ölçülen süresi ‘kaç ortalı’ olursa olsun, yaşamı boyunca kendine çizdiği yol haritasını izleyerek bıkmadan usanmadan ders çalışan, elinden kolundan, kucağından defter, kitap, kalem eksik olmayan ‘bir çocuğun’ anılarını yazdığı kitaba Harita Metod Defteri adının yakışacağını düşündüm. Umarım okunması, yaşanmasından daha güzel bir hayatın kitabı olmuştur.”
Murathan Mungan’ındı bu sözler. Kitabına “Harita Metod Defteri” adını koyarak kitabevi çalışanlarını epey zorlayacağa benziyor. Yıllar önce Turan Dursun’un “Din Bu” serisini siyer kitapları arasında görmüştüm de! Bu kitabı da ilkokul kitapları rafında görürseniz sakın şaşırmayın.
Fransızca yazımını (méthode) tercih ettiği anlaşılıyor, Murathan Bey’in. TDK, Dil Derneği ve Nişanyan’da bu sözcüğün yalın hali “metot”, ek aldığında “metodu/metoda” olarak yazılıyor. Koskoca Murathan Mungan’ın, bu kelimenin nasıl yazılacağını bilmediğini söyleme şaşkınlığında değilim; fakat yazarın “kişisel tasarrufu” işte tam da bu noktada devreye giriyor. Tıpkı “yazarkasa” ile “yazar kasa” arasındaki bilek güreşi gibi. Unutmadan yazayım: “Yazar kasa” kelimesini her gördüğümde aklıma düşen birkaç isim var: Elif Şafak, Orhan Pamuk, Ayşe Kulin.
Günün s/özü
Dünyâda nasîbin sitem ü cevr ise ey dil
Ahbâbın eder anı da a’dâya ne hacet
Şeyhülislam Yahyâ
Reklam meklam: “Jilet füjın pırogılayd” bu, ne bilecek ek eylemi!
Tıraş bıçaklarına özel bir ilgim olduğunu cümle âlem bilir. Bilir de bi’ Allah’ın kulu, al be abicim, bu Dovo da benden sana hatıra olsun falan demez tabii! Proraso’larım ve babadan yadigâr Wilkinson’larımla mutluyum ben, ses istemez!
Geçenlerde “aptal kutusu” tesmiye edilen cihazda bir tıraş bıçağı reklamına denk geldim. King Camp Gillette beyefendinin ismi yaşıyor hâlâ, ne güzel! Ben de “kullan-at”larını kullanırım haa! Kategorisinde iyidir de “Gillettte Fusion ProGlide Tek Kıl Bile Bırakmaz” reklamında “dış ses”e neler dedirtmişler öyle! Yapmayın be çocuklar, yapmayın bunu! Yo, İlker Yasin’i falan taklit etmeye çalışmıyorum, zamane nesli işte!
“Erkekler tıraş olurken hiçbir kılı atlamamak için bunu yapar. Biz de bunu…” diyor, “dış ses”imiz. Sorayım şimdi: Cümleyi tamamlayabildiniz mi? “Biz de bunu yapar!” mı dediniz? Yok deve, demediğinizi ümit ediyorum. Yok daha neler, dediğinizi duyar gibiyim ama!
Bu metni ortaya çıkarmak için geceleyen arkadaşlar, “sen benimsin, ben de senin” demiyorlarsa ben de Burak Özçivit olayım! Hatunların ayılıp bayıldığı “son erkek” bu arkadaş değil miydi? Kardeşlerim! Artık ekeylem mi yazarsınız, ek eylem mi, nasıl yazarsanız yazın ama cümleyi “Erkekler tıraş olurken hiçbir kılı atlamamak için bunu yapar. Biz de bunu yaptık!” diye yazmaktan utanmayın yahu! Metniniz sakilleşmez, satışlarınız da yerlerde sürünmez. Reklam vereniniz de sizi “kırolukla” falan damgalayıp ticarî ilişkinizi kes-meeeez! Ekmeğinizi kazanırken kullandığınız enstrümanlardan biri olan Türkçeyi bir parça sevip okşayın, gönlünü hoş edin. Almışsınız ellerinize vazelinleri, “condom”ları delik deşik ediyorsunuz o bereketli rahmini Türkçenin, yazıktır günahtır yahu!
Yanlış “Bangır Bangır”!
Pop müzik şarkıcısı Gülşen Hanım’a açık mektuptur!
Öncelikle bir tahmin: “Bangır Bangır” adlı albümünüzle aynı adı taşıyan şarkınıza, Spor Toto Süper Lig Hasan Doğan Sezonu 2015-2016’da, “üç büyük” futbol kulübünün taraftarlarınca yeni sözler yazılacak ve tribünlerde koro halinde söylenecektir. Bu sizi memnun edebilir. Türkçe Bilgisi’ni memnun etmeyen ise güzel Türkçemizin deyimlerine olan bigâne halinizdir maalesef.
“Gül gibi uyuyan yılanı uyandırdın” adlı şarkı sözünüzle zaten kısırlaştırılmış, yalan yanlış kullanılan, sap ile samanın birbirine karıştığı güzelim Türkçemize “ucube” bir deyim (?!) armağan etmiş vaziyettesiniz.
“Gül gibi geçinmek”, “gül üstüne gül koklamamak”, “gül gibi bakmak”, “yandı gülüm keten helva” gibi deyimlerimizin arasında “gül gibi uyuyan yılan”a -henüz- tesadüf edilmemiştir. Deyimleri “kes-yapıştır” mantığıyla kullanmaya başlarsak büyük bir karmaşaya yol açar açabiliriz.
“Uyuyan yılanı uyandırdın
Garanti bildin beni havalandın
Adın bensiz buralarda etkisiz eleman
Sıfır aldın”
“Gül gibi”yi çıkardığımızda söz konusu dörtlüğün büyük bir yıkıma uğramadığı aşikâr. İlk fırsatta bir Türkçe Deyimler Sözlüğü edinmenizi temenni ederim.
Adnan Algın
Selçuklular: İhtişamın görkemi!
Efendim, “magnificent” kelimesinin Türkçesi ne? “İhtişamlı” imiş. Pek güzel. Ya “gorgeous” kelimesinin Türkçesi ne ola? O da “ihtişamlı”nın eş anlamlısı “görkemli” elbette! Harika, olağanüstü, müthiş, göz alıcı! Türkçenin nüanslarına bu kadar hâkim olabilmek muhteşem bir şey, tebrik eder ve kutlarım bu duyuruda emeği geçen herkesi! Saygılar, hürmetler…
Yamalı Poğaça 