“Pegasus’un reklam filmi ‘copy paste’ mi?” başlığı altında sunulan haberi okuyalım önce: “Pegasus Havayolları’nın Facebook’taki resmi hayran sayfasında yayınladığı videosu sosyal alemin gündemine bomba gibi düştü. Uçak kalkmadan önceki güvenlik uyarılarının 5-6 yaşındaki minikler tarafından anlatıldığı video bundan birkaç ay önce Thompson Havayolları için Beattie McGuinness Bungay London tarafından hazırlanan filmin tıpkısının aynısı… Reklam filminin hazırlanma amacı da yine aynı. Uçak kalkmadan önce yolcuların hostesleri ya da ekranlardaki videoları izlememesi havayolu şirketlerini daha yaratıcı bir çözüm aramaya itiyor. Tıpkı Thompson Havayolları’nda olduğu gibi Pegasus’un filmi de sadece uçak kalkmadan önce yayınlanmak üzere hazırlanmış. Ancak yine de birebir kopya sayılabilecek reklamdaki benzerliğin sorumlusunun kim olduğu sektörde oldukça merak ediliyor. Acaba reklam ajansı mı müşterisinin haberi olmadan böyle bir çözüm bulmuştu… Yoksa marka mı ajansına gidip ‘Bize bunun aynısından yapın!’ demişti? Öyle görünüyor ki Pegasus Havayolları ve reklam ajansı reklam sektörüne bir açıklama borçlu…”

Yukarıdaki haber metni Marketing Türkiye’nin (bundan sonra MT olarak anılacaktır) internet sitesinden… Bu haber metninde “koyu” sözcükler tarafımdan dikkatinize sunulmuştur. MT’nin Türkçe kullanımına ilişkin özensizliği, sallapatiliği son aylarda gemi azıya almış vaziyette. Üstelik, “YORUM YAZ” butonuna basıp buna benzer hataları tek tek gösterdiğinizde, izahını yaptığınızda “negatif yorum” olduğu için yayımlamamak gibi antidemokratik halleri de cabası maalesef.

1 Haziran 2009 tarihli nüshalarındaki “Reklam sektörünün Ankara çıkartması” haberinde geçen “çıkarma” ile “çıkartma” sözcüklerinin hatalı kullanımı üzerinde kaleme aldığım ikaz yorumum üzerine Günseli Özen Ocakoğlu’yla “özelden” yazışmış ve “çıkarma-çıkartma” sözcükleriyle ilgili olarak “Ne ilginçtir ki pek çok yerde de yine aynı karmaşa var.” cevabıyla kalakalmıştım. Oysa, “ÇIKARTMA” ile “ÇIKARMA” arasında “Normandiya Çıkarması” kadar fark var! Neyse.

Yine aynı “Reklam sektörünün Ankara çıkartması” haber metninde geçen “devlet erbabı”na dair tek sözcük olsun cevap alamadığımı da, bu mütevazı “blog”a ara sıra takılan muhterem zevata bunu duyurmak bordrolu boynumun borcudur! Ne tesadüftür ki, MT’nin daha önce yapmış olduğu bir haberin öznesi yine Pegasus’tu! O haber metninde de, “her şey”, “herşey” olarak yazılmakla kalmamış, “7.99 TL” sosuyla reklam sektörüne servis edilmişti. Ben, yemedim tabii! Huyum kurusun, önüme gelen her yemeği yemem. Söz konusu yemeği servis eden “mutfak” çalışanlarına “YORUM YAZ” kanalıyla mesajımı ilettim. Okudular. Harfiyen yerine getirip yemeği tekrar servise sundular. E-posta adresime tabii ki “kuru bir teşekkür” cümlesi gelmedi! Siz nerede yaşıyorsunuz Allah aşkına kuzum?

175. sayının kapak konusunun haber metninde ise yine evlere şenlik bir durum vardı. Hatırlatayım: “Ancak pazarlama sektöründe uzun yıllardır çalışanlar iyi bilir ki ne kadar inkar edilirse edilsin siyasi konjektürü iyi okumadan pazarlama yapılmaz. Yapılamaz…”
Fi tarihinde, Baba Tatlısı’yla, Dil Haşlama’sıyla, Çobansalatası’yla “reklam yazarı” olma azmini, disiplinini taşıyanlara büyük bir dil hizmeti sunan “duayen” reklamcı Vural Sözer’in internet sitesinin “Sallıyorum” kategorisi çalışır durumdayken, “Sallıyorum”una şunları eklemiştim: “Cesur bir kapak konusu. Ne var ki, yine pek çok yazım yanlışı barındırıyor. İğneyi kendine batırma erdeminin bu kez gösterilmesi temennisiyle, şu ‘konjektür’ denen şey, nasıl bir şeydir acaba, bunu irdelemeye çalışalım.

Öyle bir hata ki bu, popüler kültürün hilkat garibesi ürünü ‘varoş kültürü’nün memlekete egemen halinde cisimleşen ‘kahraman’larından birinden de bu ‘konjektür’ü duymuş olmanın ürpertici tesadüfünü paylaşmak isterim. Marketing Türkiye’nin itibarını zedeleyen, neredeyse sabote eden akıl almaz yazım hatalarına dur denmeyecek mi? Fransızcası ‘conjoncture’ olan bu sözcüğün Türkçe yazımı şöyledir: ‘Konjonktür’.
Anlamını Hz. Google yardımıyla bulabilirsiniz. Yine de yazayım: Siyasi, ekonomik, sosyal (fiyakalı bir sözcük geliyor) parametlerin o anki şartlarla bağlantısı… Biraz daha özen ve dikkat lütfen. Bir de, ‘Türk Halkı’ değil, ‘Türk halkı’… İğnem gani, çuvaldızım sipsivri!”

Tamam, Pegasus’un “esinlenme”sini bir kenara koyalım ve aslî işi Türkçeyi doğru dürüst kullanmak olan, reklam sektörünün alametifarikası addedilen Marketing Türkiye’nin Türkçeyi, Türkçenin kullanımını katletmesine bakalım. Pegasus Havayolları’ndan bir açıklama gelir ya da gelmez, buna benzer “esinlenme” oranını “eser miktarda” tutup kıvrak manevralarla “yaratıcı reklam ajansı” madalyasını hâlâ taşımaya devam eden pek çok kuruluş mevcuttur. Pegasus’un “reklam ajansı”nın “esinlenme” oranını zekice ayarlayamadığı anlaşılıyor.

“Alem” ile “Âlem” arasındaki farkın, farkında mısınız? Yoksa, “şapka kalktı” yavelerine mi iman ediyorsunuz hâlâ? Lütfen hazıra konmayınız. Sözlük okumaktan vazgeçtim, sözlük karıştırmak da yok artık! Karıştırınız. Gelelim “birebir”e… “Birebir” ile “bire bir” elbette farklıdır. MT’nin haber metninde “bire bir” olarak yazılmalıydı. Cümleyi düzeltiyorum: “Ancak yine de bire bir kopya sayılabilecek reklamdaki benzerliğin sorumlusunun kim olduğu sektörde oldukça merak ediliyor.”

Şimdi, sorum şu: Marketing Türkiye, Türkçenin engin birikimine karşı borcunu ne zaman hakkıyla ödeyecek acaba?