“Kalan benim giden ben / Çünkü sabahsızdır tüm geceler / Aşk’ı görmeden
Neden sevsin ki Tanrı bizi / Yüreğimiz bir kulunu Tanrı gibi sevmeden”
Yelda Karataş (ŞEMS’ten)
Author Archives: adnanalgin
Hıncal Uluç’un “nokta”yla imtihanı!
“Yaşa be Ahmet Hakan.. Birisi de yazmalıydı, “Paranıza da yazık, zamanınıza da” diye.. Martin Scorsese çekmiş diye, Shutter İsland/ Zindan Adası’nı ille de alkışlamak zorunda değiliz ya.. Bu kadar da değil üstelik.. İlk haftasında 40 milyon dolar kazanmış Amerika’da.. Bu Scorsese’nin rekoru. Hani gişe de yapmış film.. Seyreden binlerce kişinin on üzerinden verdiği not ortalaması 8.2.. Yani nerden baksanız film müthiş.. Hele de fragmanları izlemişseniz “Mutlak” demişsinizdir benim gibi sinemaya koşarken.. Ama bakın.. Hepsi palavra.. Benim paramla 10 para etmez..“
Okuduğunuz satırların sahibi “kanaat önderi” Hıncal Uluç üstadımız.. Hıncal ağabeye sıradan bir okur olarak, bu sayfada tay tay koşturmadan önce, bir ikaz e-postası yollamıştım.. Aman üstadım, etmeyin eylemeyin, Türkçede “noktalama işaretleri”nin içinde “..” yoktur diye.. Nuh dedi mi, bilemiyorum ama üstadımız “kanaat önderi” olmanın ruha ferahlık veren huzuruyla bildiğini okumaya devam ediyor.. Benimki de laf hani! Koskoca Hıncal Uluç, Bilgin Gökberk’i “köşe”sine almazken, benim ikaz e-postamı ciddiye alıp dur yahu bu da neyin nesi, diyecek değildi ya!
Kurduğu cümlelerin dibine “..”yı azimle yerleştiren “kanaat önderi” Hıncal üstadımızın sıkı takipçisi de Selahattin Duman.. Vatan’daki yazısının başlığına bakalım: “Globalleştik, top olduk.. Q klavyeli laptop olduk!” Yazının girişine de bakalım: “Adetim değildir ama bugün öyle başlayayım.. Dijital teknoloji üreticilerine ileneyim.. Gözünüzde Q klavyenin tuşları kadar çapaklar çıksın e mi? Milliyetçiliğe geldi mi Tanrı Dağı’ndan eksik yanınız yok.. Sıra Türkçeye kazık atmaya geldi mi her biriniz tek kişilik ordu..”
Okuduğunuz üzere, Selahattin Duman, Hıncal Uluç ekolünün sağlam bir müridi.. Hatta baş müridi! Yazının tamamında “..” kullanmış.. Nokta (.) yok! Yorum yapmaktan ürküyorum.. Yazısında “F klavye” hadisesine “gülünçlü” üslubuyla yaklaşmaya çalışmış.. Hani diyorum, sevabına, “noktalama işaretleri”ne de bir el atsa..
Unutmadan… İngilizcede majiskül “İ” kullanılıyor muydu?
Not: İşbu yazıda, üstatlarımın alemetifarikalarından olan “..”yı tavuk yemi gibi kullandım. Eee, ne de olsa onlar “kanaat önderi”, onlar koca vesikalıklarıyla gazetelerinde “köşe” sahibi kalem ustalarımız… Gönülleri hoş olsun: Onlar Hıncal ile Selahattin..
Reklam meklam: Bilgisayarın hayatın değildir!
Bir an düşünün. Sağ elinizin baş parmağı olmasaydı ne yapardınız? “Habre” yazıyorsunuz, ha bire “esemes” çekiyorsunuz ne de olsa! Hayatınız durma noktasına mı gelirdi? Pekiii, sağ elinizin baş, işaret ve orta parmağı olmasaydı, depresyonunuzu nasıl alırdınız?
Teknolojinin haberleşmeyi hızlandırdığı, kolaylaştırdığı bir gerçek. Ancak, bu soğuk, ruhsuz hızın insana ait, insana has sıcaklığı umursamazca budadığı da ayrı bir gerçek! Ben, insana ait o sıcaklığa hasret duyuyorum çoğu zaman. Siz? Burnunuzun mendireği sızlamıyor mu hiç? Postaneye en son ne zaman gittiniz? En son ne zaman, bir pulu dilinize değdirdiniz sahi? Ya bayram tebriği için, arkadaşlarınızın zevkine göre, en son ne zaman kartpostal aldınız tezgâhtan? “Bayramınızı kutlular” yazan Ankaralı bir akrabamız vardı. “Kutlular” mı, diye düşünürdüm her bayramda. Okulda “kutlar” diye belletilmemiş miydi? Dudağımı bükerdim ve Ali Muhiddin Hacı Bekir’in lokumlarına atlardım.
İnsanî olan pek çok ritüel zamanla teknolojinin gelişmişliğine mağlup oluyor. Direnme katsayımız da o kadar yüksek değil zaten. Birkaç etkili atakta teslim bayrağını çekiveriyoruz. Zamana uymamız öğretiliyor. Geçmişin köklü, kıymetli, ruhu kat kat açan, insanın insanlığını cemiyet hayatında taçlandıran ritüeller, teknolojinin o çok bilmiş tavrına karşı koyamıyor.
Bak postacı geliyor, selam ediyor, şarkısını terennüm edemeyen çocuklar Smackdown denen, birkaç irikıyımın protein takviyeleriyle şişirilmiş gövdelerinden süzülen ilkel, müsameremsi dövüşlerine tempo tutuyor “Batista, Undertaker” diye diye! Pireler Sevil Berberi’nden haberdarken, zekâ seviyesi yerlerde alçak sürünen bu “şov” TRT’de “Amerikan Güreşi” adıyla yayınlanırdı. “Pankreas” da denirdi. Şimdi postacı selam etmiyor, mektup yazılmıyor… Hele hele aşk mektupları… Ölümüne yok! Allah’ım! Ölüm, mektup âşıklarına olmamalı! Leyla Erbil ile M. A. Erbil. Okuyunuz: Mektup Aşkları. Yazan: Erbil. Ama Leyla olanı.
Webcam marifetiyle tanışılıyor birkaç günde! Bir haftaya kalmadan da, prezervatifin “dokusu” üzerine fikir teatisi yapılıyor! Kartpostallar artık yok! Şimdi “postal” muhabbeti “tematik” kanallarda karta kaçmaya yüz tutmuş amcalarla tartışılmakta! Demokratikleşiyormuş, sivilleşiyormuş memleket. Diyenlerin, yazanların yalancısıyım. Sap ile samanın delicesine iç içe geçirildiği, itinayla ipe dizildiği bir dönem olarak yazılacaktır bu “sivil”celi demokratik-dezenformatik çehre! Mete Tunçay’dan isterim yazmasını, bu “ergen”lik “sivil”celi “kon”kav çehrenin içyüzünü. Bu arada, ROK, bacak arasına kim bilir, kimin sivri burunlu çizmesini sokturup coşacaktır, ahir zaman peygamberi tadında “rock”sederken, bu apayrı politik-magazin bir zirve… Neyse.
Demem odur ki; bilgisayarım hayatım değildir! Bilgisayarım veya cep telefonum benim hayatım olmayacak! Benim hayatım sevdiğimdir, benim hayatım ailemdir, benim hayatım karımdır, benim hayatım oğlumdur, hatta benim hayatım kedimdir, köpeğimdir… Hayat, başka bir canlıyla hayat bulur. Nekrofil olmamız isteniyor. Olmayacağız!
Hayatımızın mütemmim cüzü ruhsuz, buz gibi metaller, kablolar, bilmem kaç inç ekranlar olmayacak! Onlar hayatımızı kolaylaştıran cihazlardır, o kadar! Kalpleri yoktur. Ruhları yoktur. İnsanı yalnızlaştırır elektronik cihazlar. Teknoloji, yalnızlığın mabedidir.
Yalnızlığın şeyhidir bilgisayar. Kandırır. Sanal seksle kandırır. Seks, zaten çok büyük bir kandırmacadır. Geçici hevesler doyuruldukça, açlık artar. Bilgisayarın tuzu kurudur. Sizi kudurtur. Teninize aşkla, şefkatle dokunmazlar… Zaten dokunamazlar! Sıcak soluğu yanağınızı yalayamaz! Ta gözlerinizin içine bakıp da kalbinize akamazlar, akamayacaklar!
Bilgisayarım benim hayatım değildir! Bilgisayarım, hayatımı bazı anlarda kolaylaştıran, sadece ama sadece elektronik bir cihazdır!
Dert, leş internette!
– Bu dünya böyle. Yazarsın okumazlar. İşgüzarlık edenler de çıkar. Derler ki; “Okunmuyorsan, ne yazıyorsun?” Bu dünya çiğ süt emmiş, demiyorum. Bu dünya süt emmiş mi sahi?
Kendini dinle ve yaz. Ayrıca; inle, mimle, kalbini parçala ve bize göster kanayan yanlarımızı. Seni dinlemek, sende kendini görmek isteyenlerin olabileceğini de, aklından çıkarma.
– Patileri pilli kediler, masallarda mı olurmuş? Yağmur yağıyor içime. Üstüm başım kupkuru. Hatta, avcumda gökyüzü, yanaklarımda kurşunî bulutlar… Canım sıkkın. Canı cehenneme John’ın! Sebepsiz. Belki de, mürebbiyesidir ruhumun sebep! Dedim ya, canım 500 T gibi!
Capitol’de pizza yemiştim anna’nemle yıllar önce. Canım anna’nem! Tabağındaki pizza dilimlerinden sucuğu en fazla olanını bana vermeye çalışıyordu… Toprağın altında şimdi. Kürek kürek toprak atarken kabrine, yüreğim un ufak oluyordu; eriyordum, yanıyordum, ellerimi hissetmiyordum.
Hiç kimse, ben okunmak istemiyorum, diyemez. Yazıyorsak ve bu bir nevi potkal ise okunmak istiyoruz. Bak, bir de buradan bak hayata, bu da var, diyoruz. İnternet çöplüğünde, kırık bir kürdanız. Bilginin bu kadar kolay elde edilebilir olduğu, bilginin bu kadar kolay deforme edilebildiği bu hızzz dolu dünyada kırık bir kürdanız. Bu hoyrat ormanın figüranıyız.
I have a dream, der ya Martin Luther… Ne zaman ki, vapurda, minibüste veya otobüste… Bir “baaayan”ın elinde ya Ahmet Hamdi Tanpınar ya Oğuz Atay ya da Haldun Taner görürüm, işte o zaman kırık kürdanlar bir epe asaletiyle doğrulur gökyüzüne…
Ezel, Aşk-ı Memnu, Kurtlar Vadisi, Yaprak Dökümü
“Faşizm, söyleme yasağı değil, söyleme zorunluluğudur. Faşizmin ayırıcı niteliği, insanlara bazı şeyleri söylemeyi yasaklaması değil, onları bazı şeyleri söylemeye zorunlu kılmasıdır. Faşizmde bazı şeyleri söylemek zorunda bırakılırsınız.
1933-45 arası Almanya’da ‘Kahrolsun Hitler’ diye bağırmayı hayatınızla öderdiniz. İçinizden defalarca tekrarlayabilirdiniz elbette. Ancak, milyonlarca insanı asıl zor durumda bırakan, onlara koyan şey ‘Heil Hitler’ diye bağırmak zorunda bırakılmasıydı.”
Roland Barthes (1915-1980)
AB GRUBU KAN DEĞİL, İZLEYİCİ ARANIYOR!
“Düşüş yaşansada anaparanızı koruyan, yıllık olsada 3 ayda bir kazanma imkanı veren yeni fonumuzla tanışın!”
“Evlenmeden önce bir kez, Boşanmadan önce iki kez okuyun.”
“Türk basınının en ‘yaramaz’ köşeyazarı, etimolojinin en titiz araştırmacısı Sevan Nişanyan Everest’te..!”
“DEĞERLİ EŞYALARINIZI SOYUNMA ODASIN’DA BIRAKMAYINIZ. ANTRÖNERLERİNİZE TESLİM EDİNİZ.”
Dört cümle. Dördü de hayatın tam içinden. Biri, yabancı ortaklı bir bankanın e-postasından; biri, röportajlarıyla tanınan bir kadın gazetecinin son kitabının reklamından; biri, hatırı sayılır öneme sahip bir yayınevinin reklamından; biri de, bir gün herkesin o futbol takımı taraftarı olması hayaliyle yaşayan kulübün tesislerinden…
Tam dört cümle… Dördü de hayatın tam içinden. Hepsinin asgari müşterekte bir araya geldiği nokta ne olabilir, fark ettiniz mi? “Gayet güzel, hoş cümleler, ne var ki de yani” diyenlerdenseniz, özel kanalların “raiting” denekleri için seçilmeniz an meselesidir, hazır olun!
AGB Nielsen diye bir şey duydunuz mu ey bir avuç okurum? Türkiye’deki “raiting” ölçümünü bu kurum yapmaktadır 1989’dan beri. “İzleyici oranı” (raiting) ortalama izlenme oranı oluyormuş. “Bir program diliminde veya zaman diliminde her dakikaya düşen ortalama izleyici yüzdesini”, “izlenme payı”, ise bir kanalın belli bir zaman diliminde toplam izleyiciden almış olduğu pasta dilimini gösterir imiş.
1 Ocak 2005 tarihinden itibaren izleme ölçümleri, 21 il merkezinde ve bu il merkezlerinin 20.000 nüfus üstü kent-ilçelerindeki hanelerde yapılmaktaymış. Şimdi de, son verilere bakalım. Nüfus: 75.231.722 (2005). Hane: 2.500. Takılı Peoplemeter: 3.682. Evren: 59.370.392. Ölçülen veri: Karadan yayın, kablolu yayın ve dijital uydu. Veri tabanı: Program ve reklam kuşakları.
Dün gece NTV’de Tomris Giritlioğlu, Show TV’de yayınlanan “Bu Kalp Seni Unutur mu?”nun, arzulanan, beklenilen “raiting”i alamadığı için yayından kaldırılma ihtimalinin güçlendiğinden hüzün içinde bahsederken, kültürel-zihinsel çoraklaşmaya doğru gidişin mekanik canavarı “raiting” denilen “şeytan aleti”nin içyüzünü anlamaya, anlamlandırmaya da çalışıyordu. “AB” grubunun içine, görece daha az eğitimli “C” grubunun dahil edildiğinden de dem vurdu Tomris Giritlioğlu.
Aşağı yukarı şunları söyledi Tomris Giritlioğlu: İnsanlar katı gerçeklerle karşılaşmak istemiyor, bir dönemin acı gerçekleri içlerini karartıyor, insanların ekonomik durumu güç bela hayatta kalmalarına yetiyorken, bir de düşünmek istemiyorlar vb. Kısacası; insanlar gündelik hayatın içinde yeteri kadar acı, azap, zorluk içindeyken, bir de dizide tatsız, huzursuz edici görüntülerle karşılaşmak istemiyor… Peki, ne istiyor bu “gündelik hayatta zorluklarla mücadele edip de hanesine çekilince huzura kavuşmak isteyen izleyici”?
Halid Ziya Uşaklıgil’in, Reşat Nuri Güntekin’in kemiklerini sızım sızım sızlatan, sade suya tirit “pembe dizi” mantığında uzattıkça uzatılan senaryolarla, kimin eli kimin cebinde oyununun “yastık” sorunsalında işlendiği, ciddi ciddi kötü oyunculuklarla ve Bihter ile Behlül rolüne hayat vermeye çalışan; birisi mankenlikten, diğeri de “yeteneğini göster bakalım” programlarından gelen iki genç insanın ne hikmetse her bölümde öpüşüp koklaştığı “sansasyonel” yakınlaşmalarla bezendiği bir parodi…
Hanesindeki “raiting” cihazının bağlı olduğu “evin hanımı” veya evine ekmek getirme derdindeki “evin beyi”, seksenli yıllarda Türkiye’de yaşananları değil, Bihter’in Behlül’le olan aşkını merak eder hale getirilmiştir. İçinde “sol”u çağrıştıran her türlü veri itinayla zihinlerden atılacak bir mekanizmayla mücehhez kılındı. Düşünmek mi? Aman, evlerden ırak! Kitap okumak mı?! Kısa yoldan “sınıf atlamak”, “işini bilmek”, “uyanık olmak” yeni değerler oluverdi bir anda. “Hatırla Sevgili” dizisi için “solcu dizi” dendiğini işitti bu kulaklar! Muhtemelen, “Bu Kalp Seni Unutur mu?” da, Türkiye’nin seyir zevkini, dizilerin estetik-kültürel düzeyini belirleyen “raiting” deneklerince “solcu dizi” olarak nitelendirilmiş olmalı.
Ayy kıızzz, şu Kıvanç ne tatlı çocuk di mi yaa! Bayılıyorum ben onun gözlerine kız! Bi de, hani Firdevs’i oynayan kadın var ya, eskiden Yılmaz Güney’le evliymiş. Çok tatlı kadın yaa! Hem kadın altmış altı yaşındaymış kıızz!
Meraklısına: “yaşansa da”, “olsa da”, “boşanmadan”, “Everest’te!..”, “SOYUNMA ODASINDA/SOYUNMA ODASI’NDA”. Ve tabii, “BU KALP SENİ UNUTUR MU?”
Faili Can’lı Hata!
“Sunumu, sayfa düzeni, içeriği ve etkisiyle farkındalığını ortaya koyacak bu gazete ilk defa bir televizyon canlı yayınında hazırlanacak. Can Dündar’ın sunacağı “Canlı Gaste” pazartesiden perşembeye her akşam saat 10.00’da ilk manşetini atacak.”
Yukarıdaki cümlelerle tanıtımı yapılan “Canlı Gaste”nin 26 Ocak 2010 tarihli “nüsha”sında manşete taşınan üç sözcüklük haberi tekrarlayayım: “FAİLİ MEÇHUL ÇOCUKLAR”
Bingöl, Mardin ve Şanlıurfa’da son aylarda dikkati çekecek derecede “kayıp çocuk” vakalarında artış gözlenmekte. Şüpheler “organ mafyası” üzerine yoğunlaşsa da, henüz bu olayların faili/failleri bulunabilmiş değil. Söz konusu haberin yürek parçalayan yanını bir tarafa koyup yetkililerin bu olayı en kısa sürede aydınlatmasını dileyerek, “Canlı Gaste”nin faili belli hatasına bakmak istiyorum.
İnternet ortamında herkesin ulaşabilme kolaylığını düşünerek, tdk.gov.tr referans noktamız olacaktır, dünkü “Canlı Gaste”nin manşet haberinin üç sözcüğünü ele alırken.
Birinci sözcük “FAİL”. TDK’den: “1. Eden, yapan, işleyen. 2. a. db. Özne. 3. a. huk. Hukuki sonuç doğuracak bir suç işleyen kimse.”
İkinci sözcük: “MEÇHUL”. TDK’den: “1. db. esk. Edilgen fiil, malum karşıtı. 2. sf. Bilinmeyen, bilinmedik. 3. sf. mat. esk. Bilinmeyen.”
Üçüncü sözcük: “ÇOCUK”. TDK’den: “1. Küçük yaştaki oğlan veya kız. 2. Soy bakımından oğul veya kız, evlat. 3. Bebeklik ile erginlik arasındaki gelişme döneminde bulunan oğlan veya kız, uşak.”
“Sunumu, sayfa düzeni, içeriği ve etkisiyle farkındalığını ortaya koyacak bu gazete”de, ilk önce Türkçenin adam gibi kullanımındaki “farklılığı” görebilmeyi isterdim doğrusu.
Dilimize “ecnebi” olanlar için şu kadarını yazayım: “Awareness” kelimesinin dilimizdeki karşılığı “farkındalık”tır. Zinhar “farklılık” değildir!
O cümle de şöyle yazılmalıydı haliyle: “Sunumu, sayfa düzeni, içeriği ve etkisiyle farklılığını ortaya koyacak bu gazete”… Güzelim memleketimizin (maalesef) alametifarikalarından olan
“FAİLİ MEÇHUL CİNAYET” olur ve çok muzip, çok şenlikli “FAİLİ MEÇHUL KIYAK” da çok güzel olur ammaaa…
“FAİLİ MEÇHUL ÇOCUKLAR” gibi tuhaf bir manşet ol-maz! “FAİLİ MALUM HATA”yı “Can’lı” gazeteye yakıştıramadığımı belirtir, “gaste” editörünün vazifesini bihakkın ifa etmesi lüzumunu hatırlatırım.
“İnovatif PR”ınızı sevsinler!
“Kapak görselimiz biraz içinizi acıtmış, biraz da sinirlerinizi hoplatmış olabilir. Yerinde sayan ilerlemeyen bir hamster görselini biz de pek düşünmemiştik doğrusu. Oysaki ajansımıza yalnızca şu brief’i vermiştik: ‘Şurada şu kadar haberimi çıkar, sütunum santimimden fazla olsun, ille de Hürriyet olsun dönemi artık geride kaldı… Her ne kadar çoğu marka bu tip taleplerle PR ajanslarının kapısını çalışıyor olsa da, artık geçmiş ola! Devir değişti? Peki, bizim PR’cılar niye değişmedi… Artık PR sektörü için de inovasyondan konuşmanın zamanı gelmedi mi?'”
Okumuş olduğunuz alıntı Marketing Türkiye’nin 185. sayısının kapak konusu, “PR sektörü ilerliyor mu?” başlığı altındaki “giriş” yazısından… “Bold” sözcükler tarafımdan işaretlendi. “Ya Marketing Türkiye’nin Türkçeye borcu?..” yazımda da belirttiğim üzere MT’nin Türkçe yazımındaki savrukluğu, yazdığı metni okumama alışkanlığı üst düzeyde maalesef! Bu da, bahsettiğim hazin duruma minik ve tipik bir numune…
Önce doğrusu: “Her ne kadar çoğu marka bu tip taleplerle PR ajanslarının kapısını çalıyor olsa da, artık geçmiş ola! Devir değişti!”
Tamam, inovasyondan (da) konuşalım ama öncelikle işimizin temeli olan haber metni yazmanın kurallarını bihakkın yerine getirsek nasıl olur? En hafif ifadeyle, bunun adı Türkçeye saygısızlıktır, ifa edilen işe ihanet etmektir. MT’nin muhabirleri, yazar kadrosu alengirli sözcüklerle, ultra-modern kavramlarla dergicilik oynamaya kalkışmadan önce, kurallı, hatasız haber metni yazmayı öğrenseler çok iyi olacak.
Not: 29 Ocak 2010, saat 18.55’te MT’nin internet sitesine baktım. Söz konusu haber metninde işaret ettiğim yanlışlar düzeltilmiş.
Reklam meklam: Peki, Marketing Türkiye’nin Türkçeye borcu?
“Pegasus’un reklam filmi ‘copy paste’ mi?” başlığı altında sunulan haberi okuyalım önce: “Pegasus Havayolları’nın Facebook’taki resmi hayran sayfasında yayınladığı videosu sosyal alemin gündemine bomba gibi düştü. Uçak kalkmadan önceki güvenlik uyarılarının 5-6 yaşındaki minikler tarafından anlatıldığı video bundan birkaç ay önce Thompson Havayolları için Beattie McGuinness Bungay London tarafından hazırlanan filmin tıpkısının aynısı… Reklam filminin hazırlanma amacı da yine aynı. Uçak kalkmadan önce yolcuların hostesleri ya da ekranlardaki videoları izlememesi havayolu şirketlerini daha yaratıcı bir çözüm aramaya itiyor. Tıpkı Thompson Havayolları’nda olduğu gibi Pegasus’un filmi de sadece uçak kalkmadan önce yayınlanmak üzere hazırlanmış. Ancak yine de birebir kopya sayılabilecek reklamdaki benzerliğin sorumlusunun kim olduğu sektörde oldukça merak ediliyor. Acaba reklam ajansı mı müşterisinin haberi olmadan böyle bir çözüm bulmuştu… Yoksa marka mı ajansına gidip ‘Bize bunun aynısından yapın!’ demişti? Öyle görünüyor ki Pegasus Havayolları ve reklam ajansı reklam sektörüne bir açıklama borçlu…”
Yukarıdaki haber metni Marketing Türkiye’nin (bundan sonra MT olarak anılacaktır) internet sitesinden… Bu haber metninde “koyu” sözcükler tarafımdan dikkatinize sunulmuştur. MT’nin Türkçe kullanımına ilişkin özensizliği, sallapatiliği son aylarda gemi azıya almış vaziyette. Üstelik, “YORUM YAZ” butonuna basıp buna benzer hataları tek tek gösterdiğinizde, izahını yaptığınızda “negatif yorum” olduğu için yayımlamamak gibi antidemokratik halleri de cabası maalesef.
1 Haziran 2009 tarihli nüshalarındaki “Reklam sektörünün Ankara çıkartması” haberinde geçen “çıkarma” ile “çıkartma” sözcüklerinin hatalı kullanımı üzerinde kaleme aldığım ikaz yorumum üzerine Günseli Özen Ocakoğlu’yla “özelden” yazışmış ve “çıkarma-çıkartma” sözcükleriyle ilgili olarak “Ne ilginçtir ki pek çok yerde de yine aynı karmaşa var.” cevabıyla kalakalmıştım. Oysa, “ÇIKARTMA” ile “ÇIKARMA” arasında “Normandiya Çıkarması” kadar fark var! Neyse.
Yine aynı “Reklam sektörünün Ankara çıkartması” haber metninde geçen “devlet erbabı”na dair tek sözcük olsun cevap alamadığımı da, bu mütevazı “blog”a ara sıra takılan muhterem zevata bunu duyurmak bordrolu boynumun borcudur! Ne tesadüftür ki, MT’nin daha önce yapmış olduğu bir haberin öznesi yine Pegasus’tu! O haber metninde de, “her şey”, “herşey” olarak yazılmakla kalmamış, “7.99 TL” sosuyla reklam sektörüne servis edilmişti. Ben, yemedim tabii! Huyum kurusun, önüme gelen her yemeği yemem. Söz konusu yemeği servis eden “mutfak” çalışanlarına “YORUM YAZ” kanalıyla mesajımı ilettim. Okudular. Harfiyen yerine getirip yemeği tekrar servise sundular. E-posta adresime tabii ki “kuru bir teşekkür” cümlesi gelmedi! Siz nerede yaşıyorsunuz Allah aşkına kuzum?
175. sayının kapak konusunun haber metninde ise yine evlere şenlik bir durum vardı. Hatırlatayım: “Ancak pazarlama sektöründe uzun yıllardır çalışanlar iyi bilir ki ne kadar inkar edilirse edilsin siyasi konjektürü iyi okumadan pazarlama yapılmaz. Yapılamaz…”
Fi tarihinde, Baba Tatlısı’yla, Dil Haşlama’sıyla, Çobansalatası’yla “reklam yazarı” olma azmini, disiplinini taşıyanlara büyük bir dil hizmeti sunan “duayen” reklamcı Vural Sözer’in internet sitesinin “Sallıyorum” kategorisi çalışır durumdayken, “Sallıyorum”una şunları eklemiştim: “Cesur bir kapak konusu. Ne var ki, yine pek çok yazım yanlışı barındırıyor. İğneyi kendine batırma erdeminin bu kez gösterilmesi temennisiyle, şu ‘konjektür’ denen şey, nasıl bir şeydir acaba, bunu irdelemeye çalışalım.
Öyle bir hata ki bu, popüler kültürün hilkat garibesi ürünü ‘varoş kültürü’nün memlekete egemen halinde cisimleşen ‘kahraman’larından birinden de bu ‘konjektür’ü duymuş olmanın ürpertici tesadüfünü paylaşmak isterim. Marketing Türkiye’nin itibarını zedeleyen, neredeyse sabote eden akıl almaz yazım hatalarına dur denmeyecek mi? Fransızcası ‘conjoncture’ olan bu sözcüğün Türkçe yazımı şöyledir: ‘Konjonktür’.
Anlamını Hz. Google yardımıyla bulabilirsiniz. Yine de yazayım: Siyasi, ekonomik, sosyal (fiyakalı bir sözcük geliyor) parametlerin o anki şartlarla bağlantısı… Biraz daha özen ve dikkat lütfen. Bir de, ‘Türk Halkı’ değil, ‘Türk halkı’… İğnem gani, çuvaldızım sipsivri!”
Tamam, Pegasus’un “esinlenme”sini bir kenara koyalım ve aslî işi Türkçeyi doğru dürüst kullanmak olan, reklam sektörünün alametifarikası addedilen Marketing Türkiye’nin Türkçeyi, Türkçenin kullanımını katletmesine bakalım. Pegasus Havayolları’ndan bir açıklama gelir ya da gelmez, buna benzer “esinlenme” oranını “eser miktarda” tutup kıvrak manevralarla “yaratıcı reklam ajansı” madalyasını hâlâ taşımaya devam eden pek çok kuruluş mevcuttur. Pegasus’un “reklam ajansı”nın “esinlenme” oranını zekice ayarlayamadığı anlaşılıyor.
“Alem” ile “Âlem” arasındaki farkın, farkında mısınız? Yoksa, “şapka kalktı” yavelerine mi iman ediyorsunuz hâlâ? Lütfen hazıra konmayınız. Sözlük okumaktan vazgeçtim, sözlük karıştırmak da yok artık! Karıştırınız. Gelelim “birebir”e… “Birebir” ile “bire bir” elbette farklıdır. MT’nin haber metninde “bire bir” olarak yazılmalıydı. Cümleyi düzeltiyorum: “Ancak yine de bire bir kopya sayılabilecek reklamdaki benzerliğin sorumlusunun kim olduğu sektörde oldukça merak ediliyor.”
Şimdi, sorum şu: Marketing Türkiye, Türkçenin engin birikimine karşı borcunu ne zaman hakkıyla ödeyecek acaba?
Günah
“Her sokak köşesinde, her evde, ölümcül bir günah görüyoruz ve hoş görüyoruz. Hoş görüyoruz; çünkü sıradan, çünkü olağan. Sabah, öğle, akşam hoş görüyoruz. Hayır, artık olmaz! Ben örnek oluyorum; yaptığım şey şaşırtacak, incelenecek ve izlenecek… Sonsuza kadar!”
John Doe, (Se7en)
Yamalı Poğaça 