CHP’deki Türkçe “arınması”

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün eseri CHP’deki Türkçe kifayetsizliğine kayıtsız kalmak ne mümkün!

Sırayla bakalım:

“Birlikte, İSTANBUL Birlikte, ZAFER Hoş Geldin, LİDER…“

Zarf tümlecinden sonra bu şekilde havada kalan bir virgül kullanımı yanlıştır.
Eğer “Birlikte İstanbul, birlikte zafer” şeklinde bir sıralı cümle mantığı güdülüyor ise “İstanbul” ve “Zafer” kelimelerinden sonra virgülün devreye girmesi gerekirdi. Geçmiş ola tabii! Mevcut yerleşimde virgüller işlevsizdir ve ritmi yok etmektedir.

“Hoş geldin Lider” ifadesi kalıplaşmış bir ünlem/sesleniş öbeğidir ve araya virgül koymak tonlamayı gereksiz yere böler.

Üç nokta ise eksiltili (yüklemi olmayan) cümlelerin sonuna yakışır. “Hoş geldin” zaten çekimli bir fiil olup cümlenin yüklemidir. Cümle tamamlandığı için buraya üç nokta koymak apaçık bir hatadır; cümlenin sonuna nokta veya “rozet” coşkusunu belirtmek için “ünlem işareti”…

İkinci afişte ise “kusursuz hata”larla Türkçenin kurallarından “arınma”nın tipik bir örneği sergilenmektedir.
“Ne… ne…”, “hem… hem…”, “ya… ya…” gibi tekrarlayan bağlaçların arasında virgül kullanılmaz.

“Ne… ne…” bağlacı, yapıca olumlu olan cümleye zaten kendiliğinden olumsuz bir anlam katar. Cümlenin yüklemi de olumsuz yapıldığında ortaya “eksi x eksi = artı” mantığıyla, kastedilenin tam tersi bir anlam çıkar.

“Ne cumhuriyetinden ne de partinden vazgeçmeyeceğiz.“

Bu cümlenin karşılığı şudur: “Hem cumhuriyetinden hem partinden vazgeçeceğiz.”
Arınırken keseyi fazla kaçırmamak gerekiyor.

Bu afişi hazırlayanların asıl kastettiği anlamı (ikisine de sahip çıkmak) doğru dil bilgisiyle yazmak için cümle iki türlü yazılabilirdi.
Olumsuz yüklemi koruyup bağlacı değiştirerek:
“Cumhuriyetinden de partinden de vazgeçmeyeceğiz.”

“Ne… ne…” kalıbını koruyup yüklemi olumlu yaparak:
“Ne cumhuriyetinden ne partinden vazgeçeceğiz.”

Hayırlı işler beyler!